Candidladies.com

แหล่งรวมเรื่องราวเสริมความงามและดูแลสุขภาพ

ทำความรู้จัก สัตว์ 2 ชนิดกับบทบาทพาหะนำโรค ที่ใกล้ตัวเรามากที่สุด

พาหะนำโรค

พาหะนำโรค กลุ่มคำที่คนส่วนใหญ่เข้าใจความหมายกันเป็นอย่างดีว่าเป็นต้นตอของอาการเจ็บไข้ได้ป่วยที่สามารถพบได้ทั่วไป โดยมีสัตว์จำพวกแมลง สัตว์ฟันแทะ ปรสิต และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเป็นตัวนำพาหะและแพร่กระจายมาสู่คนผ่านการปนเปื้อนในอาหารและเครื่องดื่ม ลักษณะอาการที่พบทั่วไปมักจะมีอาการปวดท้อง ท้องเสีย คลื่นไส้ คล้ายอาหารเป็นพิษ แต่นั่นเป็นความเข้าใจถูกเพียงเสี้ยวเดียวเท่านั้นเพราะสัตว์ที่เป็นพาหะนำโรคอันดับต้น ๆ อยู่ใกล้ตัวเราและอันตรายที่สุดก็คือ แมลง และสัตว์ฟันแทะ ซึ่งซ่อนพิษสงชนิดจัดเต็มทั้งเชื้อโรคและแบคทีเรียหลายชนิดที่รุนแรงพอจะก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพสารพัดอย่างได้

พาหะนำโรคคืออะไร ?

               พาหะนำโรคในทางสาธารณะสุข ก็คือ การก่อให้เกิดโรคโดยมีสัตว์เป็นพาหะนำโรค ไม่ว่าจะเป็น      สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ปรสิต สัตว์ฟันแทะ แมลง โดยสัตว์ที่จัดเป็นพาหะนำโรคเหล่านี้จะอุดมไปด้วยเชื้อโรคและแบคทีเรียต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น เชื้อไวรัส เชื้อแบคทีเรีย เชื้อรา โปรโตรซัว และพยาธินานาชนิด โดยสามารถแพร่กระจายสู่คนได้ผ่านการปนเปื้อนในอาหารและเครื่องดื่ม ทั้งทางตรงและทางอ้อม อธิบายให้เข้าใจมากขึ้น    ก็คือ การแพร่กระจายเชื้อพาหะจากแมลงและสัตว์ผ่านการสัมผัสโดยตรง การกัด ตอม เกาะ การสัมผัสปัสสาวะ หรือมูล และทางอ้อมคือการปนเปื้อนมาในแหล่งน้ำ ดิน ผลผลิตทางการเกษตร ฯลฯ โดยลักษณะอาการจะมีตั้งแต่อาการเจ็บป่วยพื้นฐานคล้ายอาหารเป็นพิษและอาการรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิต

พิษสงของสัตว์ 2 ชนิดที่เป็นพาหะนำโรคและใกล้ตัว

แมลงสาบ

แมลงสาบเป็นสัตว์นำพาหะชนิดหนึ่งที่มีการเจริญเติบโตแพร่กระจายอย่างรวดเร็วในปริมาณที่มากและอยู่ใกล้แหล่งที่อยู่อาศัยของคนที่สุด ในปัจจุบันมีการค้นพบสายพันธุ์ของพวกมันหลายพันชนิด โดยทั่วไปในปประเทศไทยเราสามารถพบแมลงสาบได้มากตามท่อระบายน้ำ มุมอับภายในบ้าน บริเวณที่ชื้นและมืด ฯลฯ พิษสงที่ร้ายกาจของแมลงสาบที่หลายคนอาจจะยังไม่เคยรู้ก็คือ แมลงสาบหนึ่งตัวเต็มไปด้วยสิ่งสกปรกและเชื้อโรคนานาชนิดที่สามารถก่อให้เกิดโรคต่าง ๆ ในมนุษย์ได้ เพียงแค่พวกมันสัมผัสอาหารและเครื่องดื่มของเราเพียงไม่ถึง 1 นาที หรือฉี่ และถ่ายมูลเพียงนิดเดียวเท่านั้น โดยเชื้อโรคและแบคทีเรียส่วนใหญ่ที่พบในแมลงสาบ ได้แก่ เชื้อไวรัส แบคทีเรีย พยาธิไม่ต่ำกว่า 10 ชนิด เชื้อรา ซึ่งสามารถก่อให้เกิดโรคได้ในหลายระดับไม่ว่าจะเป็น         กาฬโรค โรคบิด ติดเชื้อระบบขับถ่ายและระบบทางเดินอาหาร โรคทางเดินหายใจ อาหารเป็นพิษ ท้องเสีย ปวดท้อง และตับอักเสบ

หนู (สัตว์ฟันแทะ หนูบ้าน หนูท่อ หนูเลี้ยง กระรอก ฯลฯ)

               หนูหรือสัตว์จำพวกฟันแทะสามารถขยายพันธุ์ได้รวดเร็ว โดยพบว่าในพื้นที่ 1 ตารางเมตร สามารถพบหนูบ้าน หนูท่อได้ เกือบ 30 ตัว สัตว์ฟันแทะเหล่านี้ถูกจัดให้เป็นปัญหาสาธารณะสุขที่ต้องได้รับการกำจัดและควบคุมเพราะอยู่ใกล้แหล่งที่อยู่อาศัย ก่อความวุ่นวาย มีนิสัยขี้ขโมย นอกจากนี้สัตว์จำพวกหนูยังอุดมไปด้วยเชื้อโรคมากมายและเป็นพาหะนำโรคชั้นดีเนื่องมาจากที่อยู่อาศัย อาหารการกิน และสุขลักษณะทั่วไป ซึ่งปริมาณของสัตว์ฟันแทะที่มีจำนวนมากส่งผลให้เกิดการแพร่กระจายพาหะสู่มนุษย์ทั้งทางตรงและทางอ้อมส่งผลให้ในอาหาร เครื่องดื่ม แหล่งน้ำ ดิน ผลผลิตทางการเกษตร ฯลฯ มีการปนเปื้อนพาหะในปริมาณที่สูง ก่อให้เกิดโรคต่าง ๆ ที่ทำลายสุขภาพและเป็นอันตรายถึงชีวิต โดยเชื้อโรคและแบคทีเรียที่สามารถพบได้ทั่วไปในสัตว์ฟันแทะ ได้แก่ แบคทีเรียซาลโมเนลลา เล็ปโตสไปโรสิส ปรสิตจำพวก เห็บ เหา หมัด ไร แบคทีเรีย Streptobacillus moniliformis แบคทีเรีย Spirillum minus เชื้อกาฬโรค ไวรัสฮันตา ไวทูลารีเมีย ซาลโมเนลโลสิส ฯลฯ ลักษณะอาการของโรคที่เกิดจากหนูเป็นตัวนำพาหะมีตั้งแต่อาการท้องเสีย ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน อ่อนเพลียไปจนถึงภาวะอาการของกลุ่มโรคที่มีระดับอาการตั้งแต่พื้นฐานไปจนรุนแรง  อย่างกลุ่มอาการของโรคฉี่หนู โรคไข้หนูกัด และกาฬโลก ที่มีลักษณะอาการตั้งแต่เป็นไข้ ปวดศีรษะ ท้องเสีย หนาวสั่น ไปจนถึงภาวะไตวายและระบบอวัยวะบางส่วนล้มเหลว

               สัตว์ที่เป็นพาหะนำโรคมาสู่มนุษย์ส่วนใหญ่มักจะเป็นสัตว์ที่สามารถพบเจอได้บ่อยในชีวิตประจำวัน หากเรามีการศึกษาข้อมูลเบื้องต้นจะช่วยลดความเสี่ยงต่อการสัมผัสและใกล้ชิดสัตว์ที่เป็นตัวนำพาหะเหล่านั้นได้ในระดับหนึ่ง เพราะไม่ว่าเราจะสุขภาพร่างกายแข็งแรงแค่ไหน หรือจะไม่แข็งแรงเท่าที่ควรก็ตามแต่เมื่อใดก็ตามที่ได้รับการปนเปื้อนจากสัตว์ชนิดที่เป็นพาหะแม้ในปริมาณที่มากหรือน้อยแค่ไหนก็ตามแล้วล่ะก็เปอร์เซ็นต์ที่ร่างกายจะได้รับผลกระทบจากเชื้อไวรัส แบคทีเรียก็มีอยู่ในระดับที่สูงเช่นเดียวกัน และที่แย่ไปกว่านั้นบางโรคสามารถติดต่อและแพร่กระจายสู่กันและกันในคนได้ (คล้ายไวรัสโควิดที่ติดต่อผ่านระบบทางเดินหายใจ ละอองฝอย ตัวกลางอื่น ๆ  ) ฉะนั้นมีข้อมูล ป้องกัน และระวังตัวไว้ตั้งแต่เนิน ๆ จึงเป็นสิ่งที่ดีที่สุดครับ สำหรับวันนี้สวัสดีครับผม

เครดิตภาพ : sanook.com, homeguru.homepro.co.th, howtomurderpests.com, africasustainabilitymatters.com